કચ્છી કવિતાઓ...

1.
માધુ આય મધુવનમેં
******************
હી ડિઠો, હી વિઠો, લગે મિઠો
        માધુ આય મધુવનમેં.
માધુ આય ભાસા ભવનમેં.

    માધુ બાપા, પંધમેં સૂરા,
    વરે કઈંધા સૉ સૉ  પૂરા.
માધુ આય કચ્છીએં જે મનમેં.
              માધુ આય મધુવનમેં.

હિકડો માધુ  ગોપી વારો,
હી આય માધુ ટોપી વારો.
      માધુ આય કચ્છી કવનમેં
       માધુ આય મધુવનમેં.

કૅરક લજે નારાણ સરવરમેં,
મિણીયાં મૉર ઉભીએ અવસરમેં.
        માધુ આય શારદા સ્તવનમેં.
           માધુ આય મધુવનમેં.

લગે ધૂણી વારો અવધૂત,
માં બોલીજો નિવડ્યો દૂત.
    માધુ આય અખરેંજે અખેવનમેં
             માધુ આય મધુવનમેં.

હી ડિઠો,  હી વિઠો, લગે મિઠો
       માધુ આય મધુવનમેં....
                      ગુલાબ દેઢિયા

આદરણીય કવિ શ્રી માધવ જોશી
તમને ભાવપૂર્વક વંદના.

2.

માડુ

ટકે  સેર  વિકજે હિત , રુલે તો   હી  માડુ ,
ઈમાન  પિંઢજો  જડેં  છડે  તો    હી માડુ.

ગડૉડ઼ા ને   ઘોડા, ઇનનું  ખાસા  લગેંતા,
ધુતારો  ભનીને  હિત , ફિરે તો  હી  માડુ.

કલધાર રુપીયેં  સેં ,નાતો આય  ઇનજો,
તડેં નીરવ- માલ્યા   ભને  તો  હી   માડુ.

કાકા   ને   મામા -સગપણ  ને   સાંતરા  ,
મિણી   મેઁ    વિછોડા    વિજેતો  હી માડુ.

સુરજ  ડિસે  ડુંગર  તેં  જડેં   હી  ઉલધો,
પતન  જી  ખડ  મેં  છણે  તો    હી માડુ.

માની  તેં  માની  રખી   ખેણી   જીવન,
પાસ્તા- મન્ચુરિયન  જિમે  તો હી માડુ ,

રબજો  પિંધલ -જોરાવર  ભને   ભલા,
ઢુક -ઢુક કરીને ,ધારુ  પિયે તો હી માંડુ.
                           ***
--કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત'

કવિ હરીન્દ્ર દવેના ગીત માધવ ક્યાંય નથી મધુવનમાં નું સ્મરણ કરું છું.

2.
ગઝલ


વિડૉતા    વિડાજે   નતો ,

વડો   ભા  થિયાજે  નતો.


સિલામી   પુજે  કીં  વલા,

સચો   કીં    કુછાજે નતો.


તિનીકે  કુરો   ચોં  ભલા,

ચપેં  સે   ખુલાજે   નતો.


ખટારો   હલે  તો    હલાં

પગેંનું      હલાજે   નતો.


પિરોલી   ભજેતી   ઠલી,

અર્થ    કે જલાજે   નતો.


ખપે  સે  અચીને   વિઠો,

અસાંકે     ડિસાજે  નતો.


છિલેં તા તરા ને સબધ ,

મિણીયાં  છિલાજે  નતો.

            ***

-કૃષ્ણકાંત  ભાટિયા 'કાન્ત '

3.

*જીયણજા મારગ*

હિન ખલકતે માડ઼ુ જીતરા
 કરમ ઇનીજા નોખા,

કરમવે જ કચલી કાણી
 તેંજા કેડ઼ા કેણા ધોખા

વાર ખિરી પ્યા ડંધ છણી
 પ્યા કને નતો સુણાજે

ગઢપણજે આરે વિઇ
 હાણે મ કર લેખા જોખા

કોલસેજી વે ધલાલી તેમેં
 હથ થીએંતા કારા

ધિલમેં નં વે ધગલબાજી
 ઉનજા વેં હથ ચોખા

કેંકે કડેં નતી સમજાજે
 હી કરમજી આંટી ઘૂંટી

ઇનજા જભાભ ગોતીંધા
 ત મિલધા નોખા નોખા

‘ધુફારી’જી ગાલ મઞિધા
 ત થીંધો બેડ઼ો પાર

જીયણજા હી મારગ
 આંકે હલણાં થિંધા સોખા.

4.

નાત જાત જે ઇન જમેલે મેં,
અવરો છણી પ્યો ઇન્સાન.
ભાવ નિકરી વ્યો ભંધે મિજા,
નિકરી વ્યો અસલ ઇમાન.

જાત હિકડી જ જગત મથે,
જેન્જો નાંય નાં, ન કીં નિશાન.
ઓરખી ગિનો ઉન આત્મા કે,
જેન્જો અંતર મેં આસ્થાન.

આસમલ ધુલિઆ "અગમ"


5.

અજ ખધડા ખનું ખણેતા,
ને પાજી ભનેતા પીર.
ધુનિયા જી હિન ધરા મથે,
વિરલા લજેતા વીર.

ખુધા જો ભંધો કોક ખલકતે,
ભાકીં છીરી વિઠા છીર.
ખુમારી ન રિઇ ખલક મથે,
હલકટ હણેતા તીર.

આસમલ ધુલિઆ "અગમ"

6.

જ તુ મઠો ન
ભાઈયે ચંઢ ચવા સચ
કડેક ઊગે સનડો કડેક ઊભરે ગચ્ચ
તોજે મો મે મચ
સે પૂર પિરીયનજે પેરમે
   ભિટ્ટાઈ સાહેબ

7.

મૂંજો ગંજો કૅડો વે.
ત ધૂડ ઢેન્ફા ને પાયણ વેં,
ભિતેં ભિતેં છેણા વેં,
ટાણા ઍડા માણા વે.
મિલે જૅડા મેણા વેં.
સાહિત્યમે મન વે,
શેરી વિન્ગી સિન્ગી વે.
બાઇયેકે ચેલમે કુન્જી વે,
ઉકુડા ને ઓટા  વેં,
ઢગેજી જૉડ વે.
પડકાર ને હકલુ વેં.
માડૂ મનજા વડા વેં.
મથે ડેસી નરિયા વેં.
વીંગે પટ જા ફરિયા વેં.
મિણીજા હીયા વડા વે,
રોજ મોજજા ધરિયા વેં.
સામૈયા ને ફૂલિકા વેં.
તાલ ઍડિયુ ઠેન્કુ વે.
મથે ભલે ટેકા વે,
ગોં છેણ ને ગારો વે.
અઙણમે તુલછીજો કિયારો વે.
ધરમ જે કાન્ટે ધારો વે.
મિણીજો વેવાર સારો વે.
રણકારા ને ભણકારા વે.
ડછીયુ ને ડૉડા વે.
ખોન્કારા ખેન્ધા વે.
ગંજેજી વસતી નિન્ઢી વે.
ઘર ઘરમે ગિનાની વે.
અઙણમે આવકારો વે.
મેમાણેજો ઘસારો વે,
ચાય પિરાયજો ધારો વે.
વેવાર ઇનજો સારો વે,
રામરામજો રણકારો વે,
જમાડેજો પડકારો વે.
સતસંગ મંઢડી જમઇ વે,
વેયો ત સિભુ સમઇ વે.
 ગિનાનજી ગાલ ગચ નામી વે.
કાર સરગજી ખામી વ.
નોઁ કે સસ ખાસી લગધી વે,
ભેરા વિઇ જિમધા વે.
કુછેમે મિડે સરખા વેં.
ભુલ થિએ ત નમધા વેં.
છોરા ખોરેમે રમધા વેં.


8.

"ખીર મેં પ્યો છીર"
શિવો ને સાગો બ ભા સગા હોઆ. હિન્ધજિન્ધ એકડે હીયે જેડા મીઠડા બ ભાવર ગોઠમે રામ લખમણ જી જોડ ચોવાધા હોઆ. નિઢડે ભા જો વીયા વધાણુ મિડે શિવે કે. શિવેજી બાઈમાડૂ પણ હિકડી દેવી લખમી હુઈ. સાગે કે પિન્ઢજો ઓલાધ સમજી વેઢારેમે લખમી કડે મો ન મોડે ્ત સાગો સુપાત્ર હો. ભાભી લખમીકે કડે ના,ચ ઇ બોલાય ન.
કમકાજમે પૂછણુ હોય ત ચે.. મા... અજ કિન ખેતરતે મૂકે વિઝણુ આય. ઈ. બોલચાલમે બોય ભા કોય શાસ્રીય પંડત મીઠી વિવેકી ગાલ કરીએ એડી ગાલબોલ ઈનિ બોય ભા જી જભાન હુઇ.

       હિકડો ડી સાગેજી બાઈમાડૂઅમ્રુત મેં ઝેર જો હિકડો ટીપો સાગેજે ધિલમે ઠસે...ઐ જુવાનજોધ સજો ડી ઢગે વાગે ખિડો, ને આજો ભા ને ભાભી મોજ કરીએ. પે,દાદા જી મિલ્કત જા ધણી પણ ઈ. ને આજે નાલે ત કારો સપ પણ નાય. કીક માડૂ લમુ વિચાર કરિયે. સવારે છોરા છૈયા વડા થઈ વેધા. ત ઉનિલા ઐ રખ્યો પણ કુરો*
ખેતર પતરમે ન કિતે પાજે નાલે જો કારો અખર ડિસાજે નતો.
ઠલી વાહ,ભા,ભા...
સાગેકે ઘરજો માડૂ જ અવરી વાટતે ખણી વિજેજો કમ કે.
સાગે ભા,ભાભીસે ગાલ કે.
ભા, બાપાદાદાજા ખેતર પાધરમે મૂજો ત કિતે નાલો નાય. સવારે મૂજા છોરા વડા થીધા તેર મૂકે ચોધા. મૂકે મિલ્કતમે ભાગ ખપે.
શિવો ને લખમી ચ્યો, હી ખેતર પાધર મિડે તોજા ત ઐ. તું ચિધા કુલા કરીએ તો. અસા ત અજ ઐયુ ને સવારે મરી વેબો. પાજે ઘરમે ત વડો તું ઐ. ગાલબોલ કરે શિવે નિઢડે ભા સાગે કે બખ વિજી ગડજ્યો. શિવેજી અખ મિજા પાણી ફરી આયા.
શિવે વિચારે... કડે ભા, જુધાઈ જી ગાલ ન કરે. પણ હેવર જુધાઈ જો રાગ કુલા આલાપે....
સાગે જી બાઈમાડૂ મંથરા દાસી જેડો કમ કે.
બ્યે ડી લખમી સાગેજી બાઈમાડૂકે ચે... ભેણ,અજ સાગે ત ન થિએ એડી ગાલ કે. પાજેઅંઙણ,ને ઘરમેં વચમે ધિવાલ ઉભી કરેજી ગાલ કે. ઈ કી થીએ ભલા... તું ડાઈ ઐએ. સાગે કે સમજાઇજે. હિકડે હીયેજા બ ટુકર ન કરે. ઈનમે પાજે કુટંભજી શોભા આય.
દેરાણીકે સમજાયજી ગાલબોલમે દેરાણીજો રુપરંગ ભધલી વ્યો.
ભો,ભો,, અંસા ત હિન ઘરમેં માડૂ જ કિતે ઐયુ. અસા ત ચોપા ઐયુ. ચોપે વાગે ખિડો. ને ગમાણમે જિકી મિલે ઈ પેટમે ઓરિયુ. બ્યો અસાજો જીયણ પણ કુરો આય. ગાલ વટ ચડી વંઇ. હાણે ત સાગે ભા,ને ભાભીસે ગાલબોલ કરેજો પણ ભંધ કે.
હિકડો ડી સાગો પિન્ઢજા છોરા છૈયા કોઠે સાવરે આટો ડિનેલા વ્યો. ઉતે સાગે કે જુધાઈ જો નશો ચડાયમે આયો. સાવરેજે ગામમે વકીલ વિટે સાગેકે કોઠે ને શિવે સામે મિલ્કતમે ભાગ મિલેજો કેસ કોર્ટમે દાખલ કરાયજો કાગર લખાણુ. સાગે સહી કે. ચાર ડી સાવરેમે ખાધેપીધે, પોય છોરેકે કોઠે ઘર પુગો. ઘર અચી ભા,ભાભીસે કી ગાલબોલ કરે વગર સૂમી રેઓ.
સિજ ઉગો, પણ સાગો ઉથ્યો ન.
શિવે સડ કે.. ભા,ઓ ભા.. કો ભલા, તબિયત ત ઠીક આયને.....
સાગે જભાભ ન ડિને. પણ સાગેજી બાઈમાડૂ ચે.. ઈ થકી વ્યા ઐ. સૂતા ઐ. હેરાન ન કર્યો.
શિવે વિચારેદારમે કીક કાણુ આય ખરો... ખેતર તે શિવો ને લખમી બ્યો ગડો જુપાય પુગા. ખેતરમે હર ખેડે સાજીજો બોય ઘરે આયો. ત.. ધરમે ધમાસણ મચી ડિસાણી. ઢગા ખંધેતે બધી ડાલો ઢગેકે ડિઈને શિવો ઘરમે પગ રખે. તેર સાગે ચે. મૂ કોર્ટમે મિલ્કતમે ભાગ મિલેજો કેસ કેઓ આય....
હે.. હે... હી કુરો ચે તો ભા....
શિવો રુઈ પ્યો.
એતરેમે શિવેજો વડો પુતર ઉતે પુગો. ગાલબોલ સુણી મંગલ ખારો થઈ વ્યો. કાકા સાગે સામે કારમે હથ ઉગામેજો વખત આયો... સાગે પગ મિજા જોડો કઢીને બ ચાર જોડેજા ઠક્કા મંગલ મથે કે. મહાભારતજો યુધ્ધ મંઢાણુ... શિવે વચમે પૈઇ છુટા કરાયા. પણ ધિલમે ધિવાલ ચણાજી વૈઈ. શિવે ચે. ભા,સાગા.. હી મિલ્કત મિડે તોજી. મૂકે કી નતો ખપે.. તુ મૂથી જુધાઈ ન કર.
શિવેજી ગાલ સુણી મંગલ ચે.. બાપા, અસા કુર પાજરાપોરમે વેબો..... બરજભરી કેઈધલ કાકા કે ખેતર મિજા કી પણ નાય ડિઅણુ. ગાલ કેસ કબાલે પુગી. કોર્ટમે ધક્કા પ્યા.
હિકડો ડી, શિવે નિઢડે ભા સાગેકે ચે.. ભા,કોર્ટમે સાઈકલસે ન વેજે. પા, ભેરા બઃઈકમે હ,લબો..
સાગે ના, કે. પણ શિવે જબરધસ્તી ભા કે કોર્ટ જી તારીખે ભેરા વ્યા. કોર્ટમે જુભાની થઈ, કોર્ટ રુમ મિજા બારા અચી સાગે પિન્ઢજા જોડા જિતે ઉતારે હોય, ઉતે ડિઠે. પણ જોડા ન મિલ્યા. મનમે બબડાટ કે. એતરેમે શિવો આયો. પૂછે.. કો.ભા..કુર ગાલ આય... સાગે ચે. મૂ હિતે જોડા ઉતારે રખ્યો હો.. પણ કોક ખણી વ્યો... શિવે ચે.. બ્યો કોય નાય ખાય.. પણ મૂ પિન્ઢ તોજા જોડા તડકે મિજા ખણીનેઝાડ જી છાઈ મે રખ્યા ઐ.. બોય ભા ઉતે પુગા. સાગે પગમે જોડા પેરે ને ઈનજે મનમે વિચાર આયો.
ભા,ઈ,ભા,. ભલા. ઉનારેજી ગરમીમે મૂજા જોડા તપી વેધા. ઈ ચિધા કેધલ મૂજો ભા શિવો....
મૂ સે કડે બેછલૈઇ નાય કે. આઉ મૂજી બાઈમાડૂજી ગાલમે અચી દેવ જેડે ભા,સે વેર બધાતો ઈ કુરો ભગવાન નતો ડિસે....ના..ના..મૂકે કી નતો ખપે ..મૂકે મૂજો ભા, ખપે. ભા ખપે.... ઈ ચોધે વકીલ વિટે વિઞીને કેસ પાછો ખેચે. સાગો હાણે શિવે જે પગમે છણી ધ્રૂસકે રુઈ માફી મંગે.. શિવે ભા,સાગેકે ઉભો કરે છાતીસે ચાપે. બોય ભા રામ,લખમણ ભની વ્યા ઈ ડિસી મિડે વકીલે શાભાસી ડિનો. ખીર પીઆરેયો. બોય ભા,ખિલંધે ઘર પુગા. ઘરમેં પણ ઉમંગ થ્યો ્સાગેજૅ બાઈમાડૂજો ધિલ સાફ થ્યો.જેઠાણી લખમી,જેઠ શિવેકે પગે લગી માફી મંગે... તેર ઘરજે સામે હડમાન ખિલ્યો. કિરતન કરે રામધૂન હડમાન ગાતે તે ભેરો શિવો,સાગો પરિવાર ભેરપેમે રામધકનમે રચી વ્યા...
-કાનજી મહેશ્વરી 'રખીયો'

9.

ધીરું ડીએંતો ત ધણી થિઇ ધાં સુણ,
નકા તૉજો ખાટલો હિતા નું ખણ.
અજ ધણી થિઇને ધાર વિઠો અઇયે,
મથાં ડરીએંતો અસાંજી કાયાજા કણ.

"અગમ"

10.

ચાવી
*******
ચાવી બ્યો કિં નતી કરે.
ચિપટી ઉજારો ખણીનેં ,
તાળેમેં મુઠું ભીડેનેં,
આંધારો વિઠો આય,
તેં કે હિકડી઼ મિઠી ડે તી.
                        ગુલાબ

11.


જોગીહુઓજમિયલ.
સામીહુઓશેખ
કેભાયોકાપડી.કેભાયોદરવેશ
લાયક.તિનિ.લેખેઓ
મેકણચે.અગોચરી.અલેખ





ઉચાગોખગિરનારજા
બેઆજાગીજા.જાડ
મુજોનાથમેકણચે.આયરવડેઅધીકાર




જોગી.જીયો.જગમે
વીરા.તુ.ત.વીર
મરણ.ટરયો.મેકણચે
શેશો.ટરયા.શરીર

12.

🌴🌴🌴
🐴 કચ્છડો બારે માસ 🐪


આંઉપણે મેં ઓલજી વેંને,
જી ઓલજેતા અવરા

નેક ધરમ જો, ધે વાવર,
ત પાસા પોંધા સવરા.

આસમલ ધુલિઆ "અગમ"


🌴🌴🌴🌴🌴

13.


🌴🌴🌴
🐴 કચ્છડો બારે માસ 🐪


કિડા વ્યા ઉ કોડીલા કોસ,
જુકો વાઇયે મેં વસધા વા.

ન રેયા ઉ વોડા ઉન વખતજા,
જુકો જિંધ ડિઇને જુપધા વા.

આસમલ ધુલિઆ "અગમ"


🌴🌴🌴🌴🌴

14.


ભારત ડેસ જી ભોમી મથે,
નર નું ધ્રજેતી અજ નારી.
લજ લૂંટાજે પિઇ લાખેંણી,
જેંજા ભડાકા થીએંતા ભારી.
પતિ ચૉવાજે પરમેસર,
નેં નારી ભોગવેતી લાંચારી.
સજણ વિઠા અઈં સુઞા ભની,
હેવાન કરીએંતા હુસિયારી.
નર પુજાજે નારાયણ ભની,
અબડા થીએતી ઉસિયારી.
નેતા વિઠા અઇં નિંધર મેં,
"અગમ"પાપી કરીંતા પિંઢવારી.

આસમલ ધુલિયા"અગમ"

15.


*જેણાં જલ....!*

હિત હુત બારા બોરો ફિરેં, હાણે જિરા જેણાં જલ,
લિક મોં તું ટાણે મથે, ઘરમેં વિઈ જેણાં જલ.

વિખ વિધે પેટમેં, કીં સમજે વિગર કીં સોચે વિગર,
નિત નઉ નેરે ખીચાં ખોલે, હાણે જિરા જેણાં જલ.

ધોડ સટ કરે થકી રોને, હાણે ઘરમેં વેસા ખણ,
જીરા હૂબો ત જલસા થીંધા, હેવર જિરા જેણાં જલ.

પે ચિંધા કરે પુતર જી, પુતર કે નાંય પિઇ પિંઢજી,
નિંઢપણ મેં ત વારે ન હાણે જિરા જેણાં જલ.

ખેટા કરે ખટ્યો હુવે છડ હાણે ધરમી જો ઢોંગ,
હિત જો કેઓ હિતે આય નેર જિરા જેણાં જલ.

સમજ રખી ધિલ મેં રોશન રાત ડીં રો ઘરમેં,
જી જીરેં કે જિભાન પારેલાં હાણે જિરા જેણાં જલ.

                @રમેશ રોશિયા *રોશન*

16.

કીડ઼ા
----------
કો'   ફિરેંતા  મોતજા   ફતવા   ભનીં,
કો'   ફિરેં  જમરાજજા  પાડા  ભનીં.

થુક  વિજેંતા   ચાકરી   કંધલ   મથે,
ડાડ઼િયેંતા     જંગલી    ડૂતા    ભનીં.

કીં  ન  થીંધો,   ઈં  ચઈ  સીંગૂ ભનીં,
થીં  વિઠા  ભેરા  મિડ઼ે  નકટા   ભનીં.

હધ    વટાઇંતા    ભનીને    ભેશરમ,
ને    નચેં    જાહેરમેં    નાગા   ભનીં.

પાયણા     પૂલીસકે     મારીં    અને,
આગ  બારેલા  અચેં  તિણખા ભનીં. 

ભાવના  સિરકારજી   સમજેં   નતા,
વાટ   સીધી  પણ  હલેં  ઉંધા  ભનીં.

ઈ   ન'વા   કેંનીં,  ન   થીંધા  ડેસ જા,
રેં   ભલેં   ભેરા   હિતે  પાંજા   ભનીં.

નેઠ    નુગરા    માણસાઈ કે    ભુલી,
ગાડરિયેંજીં     હલેં     અંધા    ભની.

લાભ    હૂંધો    તેર   પાંજા   પિંઢજા,
ઝેર   ઓકીંધા    નકાં   બ્યેંજા  ભનીં.

એકતાસેં    ઐં     ધવા   કર્યો    નકાં,
ખોંતરીંધા     ડેસ કે     કીડ઼ા     ભનીં.

' પુષ્પ '  ઈ    મરધા   કુતેંજે   મોતસેં,
 વાટમેં   રુલધા   વિઠા  મુડ઼ધા  ભની.

                   --- પબુ ગઢવી ' પુષ્પ '

[24/03, 12:28] +91 95867 50878: કચ્છમાં લગભગ ૧૪૦૦ વર્ષ પહેલાં મામૈદેવ કે પંડિત મામૈદેવ કે મામૈયા માતંગ તરીકે પ્રખ્યાત વિદ્વાને મામૈદેવપુરાણની રચના કરેલી. આજે પણ કચ્છનાં મહેશ્વરી સમાજમાં આ રચનાઓ બહુ પ્રસિદ્ધ છે. આ રચનાઓમાં પણ મામૈદેવે ભવિષ્યની આગાહીઓ રૂપે લખાણ કરેલું છે. મુળ કચ્છી સિંઘી ભાષાની આ રચનાઓ છે.

(નીચેનાં દોહાઓ શ્રી.હિમ્મતલાલ જોશી (એરિઝોના, અમેરિકા) પાસેથી મળેલા છે)

કુંવર વિક્નીંડા કાઠયું, રા`વીકનીડા ઘાહ,

માંમૈયો માતંગ ચ્યે, નાણે વિકંધા ન્યા.
કુંવર (રાજકુમારો) લાકડાં વેંચશે, રા (રાજા) ઘાસ વેંચશે, મામૈદેવ કહે છે કે ન્યાય પણ નાણે વેંચાશે.

ખચરડા ખીર ખાયન્ડા, તગડા ઈંડા તાજી,

વડા માડુ વેહી રોંધા, પૂછા ઇન્ધા પાજી.
ખચ્ચર (ગદર્ભ)ને દૂધ ખાવા મળશે અને તે જાતવાન ઘોડાઓ (તાજી) કરતાં પણ તગડા થશે, મોટા માણસો બેસી રહેશે અને નાલાયક (પાજી) લોકો પાંચમાં પૂછાશે (તેમનાં માનપાન થશે).

સને જીવેજી સરમ ન રોંધી, નરોન્ધી મનમે મેર,

ધન ખર્ચે ધર્મી ચવાંધા, કંધા વડેસે વેર.
ગરીબ માણસની શરમ નહિ રહે, મનમાં દયા કે અનુકંપા (મેર) નહિ રહે, ધન ખર્ચનારો ધર્મી કહેવાશે (ગરીબોને ચૂસીને દાન કરનારા ધર્મી !) અને મોટાઓ સાથે વેરઝેર કરશે.

મેડીયું પાડેને મારગ થીંદા, કબરમે થીંદા ઘર,

અસ્ત્રી વેહંધી તખત પે, જાળી લોદીન્ડે નર.
મેડીયું, મકાનો પાડીને સડકો બનાવાશે, કબ્રસ્તાનોમાં ઘર થશે (ગરીબોને જ્ગ્યાના અભાવે સ્મશાન જેવી જગ્યાઓએ શરણ લેવાનો વારો આવશે) સ્ત્રીઓ રાજકાજ કરશે (તખત પર બિરાજમાન થશે) અને ભાયડાઓ તેને પંખા નાખશે (હવા નાખશે અર્થાત, તેની ગુલામી, જી હજૂરી કરશે !)

શાહ છડીન્ધા શાહ પણું, સચ્ચ છડીન્ધા શેઠ,

ભામણ ભણન છડીન્ધા, જાડેજા કંધા વેઠ.
શાહ, સજ્જન લોકો સજ્જનતા છોડી દેશે, શેઠ, વેપારી લોકો સાચ (સત્ય) છોડી દેશે, બ્રાહ્મણ, જ્ઞાની લોકો ભણવાનું, અભ્યાસ છોડી દેશે અને જાડેજા, રાજવી લોકો, વેઠ કરતા થશે.

ભૂખ માડુ તે ભડ ધ્રીજંધા, શિયાળે ધ્રીજંધા સી,

પે ધીજંધા પુતરતે, હેડા અચીંધા ડી.
નિર્માલ્ય (ભૂખ) માણસથી શુરવીર (ભડ) માણસ ધ્રુજશે (ડરશે), સિંહ, સાવજ શિયાળથી ધ્રુજશે (ડરશે), એવા દિવસો આવશે કે બાપ (પે) પોતાના દીકરાથી (પુતરતે) ડરશે.

દીકરો વહુજો વાહો કન્ધો, માકે દીન્ધો ગાળ,

મામૈયો માતંગ ચ્યે, હેડો અચીન્ધો કાળ.
દીકરો પોતાની વહુનું માનપાન કરશે પણ માતાને ગાળો કાઢશે (અપમાન કરશે) મામૈયો માતંગ કહે છે કે એવો કાળ (સમય) આવશે.

સૂકજી વેંધી સાબરમતી, કાન્કરીયે થીન્ધો ગાહ,

મામૈયો માતંગ ચ્યે, ખીર વિકણીદા રાહ.
સાબરમતી સૂકાય જાશે અને કાંકરીયા તળાવમાં ગાર (માટી) ભરાશે, મામૈયો માતંગ કહે છે કે રાહ (રા, રાજા) દૂધ વેંચતો (ગોવાળ કે પશુપાલક) થઈ જશે. (સાબરમતી નદીમાં જ્યાં ત્યાં બંધ બંધાઈ ગયા એટલે સાબરમતીમાં બારેમાસ વહેતું પાણી હવે જોવા ના મળે . કાંકરીયા તળાવ એક વખત ખાલી કરાવી નાખ્યું અને એમાં ઘઉં નું વાવેતર કરાવેલું.)

માંનીયું થીન્દીયું મઠ જી. તેલજા થીંદા ઘી,

મામૈયો માતંગ ચ્યે, હેડા અચીંધા ડી.
અનાજની અછત થવાથી લોકો મઠનાં રોટલા (માની) કરશે અને તેલનું ઘી બનશે (આજે વેજીટેબલ ઘી થી પ્રસિદ્ધ છે તે ). મામૈયો માતંગ કહે છે કે એવા દીવસો આવશે.

ધરમ જુગા જોગ વધે, બુધ સે ઘટે પાપ,

જેતે ગોએડ ગજા કરે, ઓતે કી સંચરે સાપ.

શેણી સકેલો કરશે, નરમલ થાશે નીર,

અંજાર મંજ જાત્રુ થાશે, ભણે વઠો મામૈઈ પંડતવીર.સમૈનગરમે સાઓ થીંધો, સિંઘ મીંજા લગધો ડમ,

મામૈ ભણે માયશ્રીયા, ઉજામધો નં આડજો જમ.

મકકે ધોડા બઘઘા, તૂરકી કેંધો તાણ,

મામૈભણે માયશ્રીયા, વરતઘી અસરેજી આણ.

જાત જો પઠાણ નાં તાલભદીન, હિંદુ મીંજા મુસલમાન કેંધો,

મામૈભણે માયશ્રીયા, નોં ખંડ પૃથ્વી તે ડંકો ડીંધો.

રુમસૂમ મીજા ચાંસી ચડઘી, મડચંદ કેંધો હાજ,

મામૈભણે માયશ્રીયા, તેર થીંધો પાંજો રાજ.

મિંજઈ મોઘલ જાગઘા, મિજઈ મિંજ કેંઘા રાજ,

મામૈભણે માયશ્રીયા, પૃથ્વી થીંઘી મીરછેંજો ખાજ.

બો રાજા રાજ કેંઘા, હિકડે તખતેતે વઈ,

મામૈભણે માયશ્રીયા, ડીંઘા ગામ મીરછેં કે દઈ.

કાબુલ, કંદાર, તૂરક, તમાચી, ચારોએ ચડઘા મીર,

ગોઈયું -મઈયું -માલ મરઘા, નાલે નં રોંધો ખીર.

ઢીંગલે ઢીંગલે ઘરમ વિકાબો, નાણે વિકાબી નારી,

અનન પાણી તોલે વિકાબા, નમોસા નાં ઘારી.

ભૂસકા થીંઘા હુલ હુલકારી, ભારી થીંધો ભાંગાણ,

ઝાંખરીઆ પખર પેરીંઘા, ઈ આગમજા એંઘાણ.

અભ તપંદો ભુ તામણી, સુરજ કેંદો ઠંકા,

ડુંગર મેળે ડગમગદા, ભોણજા થિદાં ભૂંકા.

અંત ઘણા મેઘ વસઘા, ઘરીયા કેંધો ઘઘકાર,

બારમતીકે જુકો ડીઠે, તેંજો વિંગો નં થીંધો વાર.

અંત ઘણા મેઘ વસંદા, પાણી મૂકી વેંદા પાતાર,

મામૈ ભણે માયશ્રીયા, દિલજા પોંદા દુકાર.

છાસ મથે મખણ નં રોંધો, દરીયા તે નં હલઘા વહાણ,

સોરે કરાએ સૂરજ ઉંગધો, પુરા વેદ જા પરમાણ.

પોથા થિંદા થોથા, કંથાયદા મન ઘડંત જ્ત્રાન,

મામૈભણે માયશ્રીયા, દાનવ ગનંદા દાન

જર ઘટધો, જમીન ઘટઘી, ઘટી વેંઘા અન્નપાણી,

માન ઘટધો મુલક ઘટધો, નં રોંઘા રાજા રાણી.

પૃથ્વી આય પરમારેજી, પૃથ્વીતે મોર વડા પરમાર,

હિકડેજો આબુ બેસણું, બેજી ઉજેણીનગરજી ઘાર.

મુરુજા ડેલા મારવે, તેં ભેરા પખર વારા પરમાર,

મામૈ ભણે માયશ્રીયા, બેયા ઝાંખરીઆ મેઘવાર.

છેણા ચુંઢીઘા ક્ષત્રી, ગોલે વટે ગરાસ,

મામૈભણે માયશ્રીયા, બ્રાહમણ ભરખીંઘા માસ.

ભાઘર ભવાઈઆ ભૂંકઘા, નાતેમે ન રોંઘા નિયા,

મામૈ ચે હયા હસીમાંજા લોપાજી વેંઘા લ્યા.

સુરો પોંધો સોનમે, રુપે નં રોઘી રેખ,

મામૈ ભણે માયશ્રીઆ, ત્રામે પીતર કે સેક.

છત વરા અછતીયા થિંઘા, પોંઘા ઘિલજા ડુકાર,

મામૈભણે માયશ્રીયા, માડુ ખેંઘા ઝાડ.

માતંગજી પરત નં પારીંઘા, સીંભરીયેસે કેંઘા તંત,

મામૈભણે મૂરવાજી, આશાપુરા ખણી ગિનઘી હથ.

એડા ડી અચિંઘા, શિયાળેનું ઘજઘા સિંહ,

પે ઘજધો પૂતરનું, નોનું સસ સંકઘી.

પાગું બઘી ઉથીંઘા, જી પારીયે તે વે બગ,

ટીલા ટપકા કઢી, ગામ મે ધોઘા ગુરુ ઘુમદા.

પત નં રોંઘી મૂરવા, કચ્છજો છેલ્લો રા’ખેંગાર,

મેઘ થિંધો રા’, તેની મડઈ થીંઘી મસાણ.

સરવા થીંધો સેર, ઉતે હૂર કેંઘા હાલાણ,

મામૈભણે મૂરવાજી, કચ્છ કે થીંઘી હાણ.

વંગી વર કેંઘી, નૂરઈ કેંઘી નેસ,

મામૈ ભણે માયશ્રીઆ, નૌં વસધો દેશ.

છારી છાવરજે વિચમે, કૈ થ વેંઘા કાજ,

મામૈ ભણે માયશ્રીઆ, અવચળ થીંધો રાજ.

ચૂંચ અખા ચીના, ગોયેડ મુખા, સુપડ કના વસઘા,

મામૈભણે માયશ્રીયા, જુકો ચેયોં સે એ ડીસઘા.

વંશ રામજો ને વંશ રાવણજો, ઈ બોયે બરસે વિડઘા,

પેરાજજો દળ અચિંધો ચોંઘણા, અચી ચોક મે મીલઘા.

રૂક દિલ્લી, રુક ખૂરેશાણ, શૂરા વેંઘા હણમમ શાણ,

દૈત્યેં મરઘા ઉછરઘી ઘરા, મોઘલ કેંઘા તાણોતાણ.

કાશમીર ડુગરનું કેંકાણ ચડઘી, ઘરઘાકપાં અગીયા થીંઘી,

શિર વાઘેલેજો છણધો, તેની જામ જાડેજા રાજ કેંધો.

જણ વઘધો કીડા નિપબા, ઘરા વઘઘા ભારી,

મામૈ ભણે માયશ્રીઆ, બારે વરેજી ફળબી નારી.

ભાજત દેશમે ભીડત કચ્છ, નગરેમે નં રોધો થીરથાપ,

એકો ડીંધો આણ મુલતાન, બેયોં ડીંધો બેડે ગામ.

ત્રેયોં ડીંધો રામવાડે, ચોથૉ ડીંધો ગામવાડે,

મામૈ ભણે માયશ્રીઆ, કચ્છ ખેતર અય મોંગલેંકે ભારી.

ત્રેઇંજાર સરસી ભોણ, માતંગ વાવઈ ડનણજી ચીર,

કરકી પાતર જામ મૂરવેકે માતંગ થાપેં કચ્છજો મીર.

મકડે હોવાસે માનવી થેયા, વાંચા ડીનેં વેં રામ,

ઉગે ઉલથજે વિચમે, એતરો મકડ આંજો ગામ.

કચ્છ કરમજો કોટ કેંયોં, ઘરતી સઝી રણજી કંઘી,

મામૈ ભણે માયશ્રીઆ, નં લોપાબી કચ્છજી લી.

ઘુણ અચીંઘી ઘમરેકે, કૈક ખડખડી વેંઘા ખંઢ,

લી લુપીંઘા માતંગજી, કચ્છમે પીંજા થિંઘા પાખંઢ.

કર કમોરા કુડા થીંઘા, નાગર નીંયા કેંઘા,

સત શૂરાતણ છડે વેંઘા, સઈઆ સામાં થીંઘા.

ઢાલ પિનઘી, તરાર પિનઘી, પિનઘી કટારી,

જાચક મંગણ છડે ડિંઘા, થીંઘી લુરેજી વારી.

લુર પખડઘા લોકમે, ખોટી લખીંઘા વઈ,

કલમ સોપાંબી કાંગે કે, બોલી નિકરઘી બઈ.

દયાહિણી થીંઘી પૃથ્વી, પાણી હિણાં થીંઘા જ્ત્રાન,

વેદ સતશાસ્ત્ર સાર હિણું, મુખ શાસ્ત્રમેં સંચરઘા.

અણઘારઈ ઉતરઘી, જીવ જીવજો લેખો ગિનધો ઘાર,

મામૈભણે માયશીયા, મા નું વિછુડીધો બાર.

એડી વેરા વરતઘી, લખે ગાઉએ તે સુઝધો ઘા,

મામૈભણે માયશીયા, માડુએંજો હરુરીએ વેંધો સા.

ખીર ખૂટે, ઘે ગટે, અનન કેંધો ઓલાર,

મામૈભણે માયશ્રીયા, પાણી જીભ ચટા પૈયાર.

ભઘરે, અશુ શેરી કઢી, તોય પો વસઘા મીં,

મામૈભણે માયશ્રીયા, થીંધો ચાંતો તી.

વંઘી વર કેંઘી, નૂરઈ કેંઘી નેસ,

મામૈભણે માયશ્રીયા, નૌ વસધો દેશ.

શા છડીદા શા પણુ, સચ્ચ છડીદા શેઠ,

બ્રાહ્મણ વેદ છડીદા, જાડેજા કેંદા વેઠ.

ખચરડા ખિર પિંધા, તગડાબા તાજી,

ભુખ માંડુ ભડ થિંદા, પૂછાબા પાજી.

લસ થીંદી ઘોડેજી ઘસ, કણ કણ થીંદી સિંધ,

મામૈભણે માયશ્રીયા, કાબુલ-કંદાર ડીસબા દંધ

આઠે ઓલો આવશે, કરશે હિન્દમે રાજ,

મામૈ ચ્યેં મે જોયા તા, પૂથ્વી સયે થઈ મલેચ્છજો ખાજ.

ઉરદ ખુરદ તુરક તમાચી, ચારોય ચડશે મીર,

ગાયે મહ્યોજા માણ મારશે, પતરી નહી ચડે મીર.

વા વાંચણીયે વડર વેંઘા, અંદર લગંધી લાર,

ઘૂળજા મી વસઘા તેની, પાણી વેંઘા પાતાર.

ડુલી ઘણકાર થિંધો, ડોયેલા ડીસઘા ડી,

મામૈભણે માયશ્રીયા, મુંદે ન વસઘા મી.

ભઘરે, અશુ શેરી કઢી, ત્યાં પો વસઘા મી,

મામૈ ભણે માયશ્રીયા, લોપાંદી વેંદી લીયા

છકારદો છરે, એકાર તો અદકો વારીયો ના વરે,

મામૈ ભણે માયશ્રીયા, મનખજી બુધ્ધી ફરે.

ઘરોઘર ભાય ઘૂખઘી, મનખેજી બુઘી ફિરઘી,

મામૈભણે માયશ્રીયા, નાત મેં ન રોંધા ન્યા.

ગત વિનમે સુણ ગુસામી, મુળુરાજા કે કતરી વાર,

વાર કર ગત જા ગુસામી, મરછે લોપી દેશે, કર કરણીજા ગુરુ

નકલંક પૃથ્વીજો રા’, ઉજણેમે હોયસે અવતાર,

ભણે ભાગ આરાઘીયોં આજ, જુગ મંડપ થીંદો મુળુજે રાજ.

(નીચેના દોહાઓ ક્ષતિગ્રસ્ત જણાય છે, આપ મદદ કરી શકો)

•જેતરેમે ત્રેઇંજરજો પડછાઈઓપે, એતરે મે માયશ્રીઆ,
જાડેજા આંકે કરમકોટજી અય વાડ.
•હાલે ચાલે સુખ નં હુંધો, રાવણવંશીરાજ, પાણઈ મરઘા પાણમે, દંયા નં હુંઘી દાજ,
મામૈ ભણે માયશ્રીઆ, જુગજુરધો આદિતવારજો.
•પંચોરથ જુગજો ભર, માતંગજા વચન આડતે સવાયા ફરે, માંઢવા ગઢમે થીંદો મુળુજો અવતાર.
•સોજ સ્વામી કરીંદો સીમરીયેજી સાર, છત્રી કોડી ઉભી હ રકે વઘાય, તખત આવીયોં ત્રી ભોણેજો રા’.
•ઘારજો ભણી ઉભો થીયોં, શરબંઘી જટાઘાર,
મુળુ કે તલક ડઈ વઘાયોં, સુરે તણુ કિયે સણઘાર,
વિજળીખનુ માઇસરીયે કે જુડંદો, જુગ પંચોરથ માય,
મામૈભણે માઇસરીયા, તેની સતીયે કે હુંદો લુણંગદેવજો આઘાર.
•ચોરાસીયે ચકચાર, ચારોય દસુ ચુરચુરશે તેની દશે દિશાએ, ખંડ ખડભડશ.
•શાયર છલે, આડ ફરે, અરક ન ઉગમે, પવન ન પછરે, મેર છડી ડીયે મંઝી,
મામૈ પંડત ચ્ચે, આવ જુઠોબોલા, તો ઘરમ છડી ડીયે ઘરાજો ભાર.
•ગામે ગામ ફળ વાવશે, ઘઉમેં સુગંઘ હર કરશે અઢારભાર વનસ્પતી વામન વેંચી ફળ દેવેકે દેશે,
ઉનનઈ તથ ને છત્રીસ નક્ષત્ર, તેજા લોકશે લેખા લેશે.
•ઘરઘર વાડી ઘરઘર વોણ, ઘરઘર જાય જાવંત્રી આંગણ વૃક્ષ ફરોર ફુલંદી,
ચંપો ડમરો ફોફરજી પત્રી, ઈ આગમજી કરણી લુણંગદેવ કથઈ સુણો સઘળી ગતજા લોક માતંગજે મેળે સે જીવ મલઘા, જે કોઈ પારીંદા છત્રીસ દોક.
•સોનેમે સુગંઘ થાયશે, જાવત્રીજી સુગંઘ નવ જાશે,
પગટ જુગ પચોરથ, તેંજા માતંગ દેવ કંથન કીયોં. નાગરવેલમે ફળ હોયશે, તેંજા માતંગદેવ કથન કીયા.

(નોંધ:વધુ દોહાઓ અને ભાવાર્થનું કામ ચાલુ)
[25/03, 08:36] +91 98258 57394: ગઝલ
----------

ડિનેજો હુવો  ઉત  સવાલી   ભની વ્યા,
ભરેલા  હુવા  તાંય   ખાલી  ભની  વ્યા.

અસીં તાં  ડિના   મુંગ  પાટઇ   ભરે પણ,
ઇનીંજેં    હથેંમેં    પવાલી   ભની   વ્યા.

હુવા      ગામડ઼ેમેં     તડેં 'વા      સધીરા,
પુગા   સે'રમેં    ને   ધમાલી   ભની  વ્યા.

હુઈ    મૂર    કિંમત,     ઉધારી    રખાયાં,
ડિનાં   રોકડ઼ા   સે   ધલાલી    ભની  વ્યા.

ભની     સોંયરો     નેણલેંમેં    વિઠા   ને,
ચપેં તેં   લગા   તેર   લાલી   ભની   વ્યા.

ઇનીંજા     નિયાંપા     અને    પ્રેમકાગર 
હથોહથ   પુજાઈ,   ટપાલી   ભની  વ્યા.

સબદજા    કિતે   કોય    વાડ઼ા    નતા'વેં,
ભનાયાં  ભજન  ને  કવાલી   ભની  વ્યા.

કડેં    ધુશ્મણેં   પણ   ડિનાં    સાથ   મુંકે,
કડેં   યાર   પણ   પાયમાલી    ભની  વ્યા.

કુહાડ઼ી   ખણીને    જુકો  ' પુષ્પ '  આયા,
ભગીચો   ડિઠાં   તેર    માલી  ભની  વ્યા.

                         --- પબુ ગઢવી ' પુષ્પ '
[25/03, 11:51] +91 99090 71588: ગઝલ

કસોટી  થિયેતી  અસાંજી  ડિસેં તો ?
હિંયારી  રુએતી  અસાંજી  ડિસેં તો ?

ભરેલી  જુકો  વખત મેં  સે  જિરપ ,
કિયારી  સુકેતી  અસાંજી  ડિસેં  તો ?

વિડૉ  તા   જિગ઼ર    સેં,   મુસીભત ,
પુકારે   કુછેતી  અસાંજી  ડિસેં  તો ?

તું ચેં તો અઈંઆં,મુલક જે મથે તેં ,
મુસીભત ગજેતી અસાંજી ડિસેં તો ?

અચેતો  ભુછડો, ખિલધો  ટિલીને ,
સુરતા  ભજેતી  અસાંજી ડિસેં તો ?

ઘરેં  મેં  વિઠા  ને,ઉજારો  કરિયોં ,
નિણાઈ મિલેતી અસાંજી ડિસેં તો ?

હિ  ટાણું,અસાં કે પિરો જો  ઉથારે ,
મઈમા ખિલેતી અસાંજી ડિસેં તો ?
                    ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત '
[31/03, 07:03] +91 94082 06143: *જેણાં જલ....!*

હિત હુત બારા બોરો ફિરેં, હાણે જિરા જેણાં જલ,
લિક મોં તું ટાણે મથે, ઘરમેં વિઈ જેણાં જલ.

વિખ વિધે પેટમેં, કીં સમજે વિગર કીં સોચે વિગર,
નિત નઉ નેરે ખીચાં ખોલે, હાણે જિરા જેણાં જલ.

ધોડ સટ કરે થકી રોને, હાણે ઘરમેં વેસા ખણ,
જીરા હૂબો ત જલસા થીંધા, હેવર જિરા જેણાં જલ.

પે ચિંધા કરે પુતર જી, પુતર કે નાંય પિઇ પિંઢજી,
નિંઢપણ મેં ત વારે ન હાણે જિરા જેણાં જલ.

ખેટા કરે ખટ્યો હુવે છડ હાણે ધરમી જો ઢોંગ,
હિત જો કેઓ હિતે આય નેર જિરા જેણાં જલ.

સમજ રખી ધિલ મેં રોશન રાત ડીં રો ઘરમેં,
જી જીરેં કે જિભાન પારેલાં હાણે જિરા જેણાં જલ.

                @રમેશ રોશિયા *રોશન*
[31/03, 11:57] +91 98258 57394: થઈ  રાત   પૂરી,    ઉફરકી   ઉફરકી,
મિઠી   ને  મધૂરી ,   ઉફરકી   ઉફરકી.

હુવા  માઠ  તેસીં  ભરેલો   ભરમ 'વો,
વિઞાયાં   સમૂરી,   ઉફરકી    ઉફરકી.

ભની   પિંઢ   નીઢૂ    લમીં   ખેંચીયેંતા,
છતાં   રૈ   અધૂરી,    ઉફરકી   ઉફરકી .

ઉગેજો    ઉથીને   ડિઠાસીં   ત  ખાલી,
ભરઇ   હૂઇ   બૂરી,   ઉફરકી   ઉફરકી.

અસાંકે    ખપઇતે   રતી   ચોર  ખારક,
ડઈ   વ્યા   નિમૂરી,   ઉફરકી   ઉફરકી.

ખિલીને   કુછાયાં  તડેં   કંઠ   ભિજ્યા,
નળી   હૂઇ    કૂરી,   ઉફરકી    ઉફરકી.

ઇનીંજી  જિભાની  મિઠી 'વી  છતાં ઈ,
ભનઇ  આય   તૂરી,  ઉફરકી   ઉફરકી.

સચો ચઇ ડિનાં ' પુષ્પ ', છાભાસ આંકે,
કુછી   પ્યા   જરૂરી,   ઉફરકી   ઉફરકી.

                      --- પબુ ગઢવી ' પુષ્પ '
[13/04, 08:51] +91 94272 35941: સ્વ.માધુબાપા કે સિર્ધાંજલી.
કામલ કોડીલી કચ્છી જો ભેખધારી  સાધુ વ્યો!
સૉંન મડ઼લ મલીર બોલીજો મુડ઼સ માધુ વ્યો!
સચી ચૉંધલ સચી સુણધલ મોંતેં ચઈનેં સા ખણે!
અડ઼ કરે અડ઼ીયલ રે ન ઠલી વા વા કરે!
નૈં જુડ઼ે ઇંનજી જોડ઼ જગતમેં એડ઼ો કોક જાધૂ વ્યો....
ડિસે ત વિસે ઈ ડરસન ઇંનજો મારા ન ખંય હથ કડેં!
અરધાસ કરે ત આસાપૂરા કે ભગતી ભાવ જોમથ કડેં!
ગીતા કુરાંન સમજે સોચે બોલ બરુકો બાધુ વ્યો.....
એહસાન કર્યો જી તરન્નુમ ગજંધી કરે નેં ઈ ઉસ્યો!
ડિસંધલ ડિઠૉં સરાર ખિલંધે કૉ ક ન રુંગેં પુસ્યો!
કિરાંચી નેં કચ્છ કચ્છી જો ઉમેધી યાર આધુ વ્યો.....
સુરગમેં પ પગ વારેનેં નૈં વે થેલા રખંધો કુલેંતે!
મેડ઼ ખેંધે ઘુઘુતઘુ સુણાઈંધો ડેવતાઈ ફુલેં કે!
અખર અડ઼ાભીડ઼ લેર્યું ધરીયાજ્યું વતાઈંધલ આરાધુ વ્યો....
કુંજલ સુઞી મૂંજી પોથી અનુવાધ ઉચકાર વિજેં!
અંગુલિનિર્ડેસ અનાથ ને સરહધ તેં સુઞકાર ગજે!
મેનતુ મિઠો ઑખો પ સચ્ચો' રશ્મિ' મિણીંજો ઉપાધુ વ્યો....માધુ વ્યો..સાધુ વ્યો!
- ડૉ.રમેશ ભટ્ટ' રશ્મિ'.
[13/04, 11:32] +91 98206 11852: મેર
૦૦૦૦૦૦
હથમેં મારા.
મનમેં અંઈં.
બુદ્ધિ થી સંઈં.

આંઉં મારા ફેર્યોતે.
આંઉં અગિયા વધ્યોતે.
ફેરીંધે ફેરીંધે ફેરીંધે

અલોપ થઇ વ્યા બોય.
આંઉં નેં મેર.

હાણે આંજી
મૅર મૅર મૅર.
                           ગુલાબ
[13/04, 17:43] +91 98206 11852: માધુ આય મધુવનમેં
******************
હી ડિઠો, હી વિઠો, લગે મિઠો
        માધુ આય મધુવનમેં.
માધુ આય ભાસા ભવનમેં.

    માધુ બાપા, પંધમેં સૂરા,
    વરે કઈંધા સૉ સૉ  પૂરા.
માધુ આય કચ્છીએં જે મનમેં.
              માધુ આય મધુવનમેં.

હિકડો માધુ  ગોપી વારો,
હી આય માધુ ટોપી વારો.
      માધુ આય કચ્છી કવનમેં
       માધુ આય મધુવનમેં.

કૅરક લજે નારાણ સરવરમેં,
મિણીયાં મૉર ઉભીએ અવસરમેં.
        માધુ આય શારદા સ્તવનમેં.
           માધુ આય મધુવનમેં.

લગે ધૂણી વારો અવધૂત,
માં બોલીજો નિવડ્યો દૂત.
    માધુ આય અખરેંજે અખેવનમેં
             માધુ આય મધુવનમેં.

હી ડિઠો,  હી વિઠો, લગે મિઠો
       માધુ આય મધુવનમેં....
                      ગુલાબ દેઢિયા

આદરણીય કવિ શ્રી માધવ જોશી
તમને ભાવપૂર્વક વંદના.

કવિ હરીન્દ્ર દવેના ગીત માધવ ક્યાંય નથી મધુવનમાં નું સ્મરણ કરું છું.
[15/04, 10:24] +91 79847 30511: *🙏🏻🙏🏻ઘર મેં રૉજા🙏🏻🙏🏻*
---------------------------------------
*બાંયું ચડ઼ાય નેં બાર મ પોજા ઘર મેં રૉજા*
*કોરૉના કે કાબુ કેલા ઘરમેં રિઇ બર મેં રૉજા*
                                            *ઘર મેં રૉજા...*

*ઈ વિજ઼ૂ ,ગ઼ુનાર, ભાગૂ નૂં પણ ભુછડ઼ો આય*
*સીં હૂંધે,સીં મ થીજા ઊંધર જીં ડર મેં રૉજા*
                                           *ઘરમેં રૉજા...*

*સંસાર સજ઼ેજા સીંઘુ સીંઘુ સીંધ કુટીંતા*
*બર બધી બરુકા થિઇ ઊંભર મેં રૉજા*
                                        *ઘર મેં રૉજા...*

*ચુંચીયું અખીયું કોડા થિઇ નેં સૅર કઢેંત્યું*
*ભચણ ઇનીનૂં ઘર જી મિઠી નજર મેં રૉજા*
                                         *ઘર મેં રૉજા....*

*વેર વિખ ભુલી આપસ જા સંપ મેં રિઇનેં*
*વલે વતન જો જતન કરેલા ઘરમેં રૉજા*
                                          *ઘરમેં રૉજા...*

✍✍✍
*નેણશીં ભાનુશાલી 'જાની'*
*નરિયો કચ્છ*
[15/04, 18:30] +91 98206 11852: લે
૦૦૦૦૦
માજનવાડી઼મેં
કડા઼ઈંએંકે  ઇગલે ડીં લે ડીંએં.

મિટીજો લેપ વાસણ નેં રસોઈ
બોયકે બરંધે ભચાય.

કમ પતી વિને,
લે કે ધૂઈ વિજેં.

પાંજે જીવનમેં પણ
લે જૅડા઼ માડુ઼
પાંલા કરે પિંઢ
તપ સેન કરીએંતા.

પાંકે કલ   ન પે .
લે કિં ન ચે.
                      ગુલાબ
[16/04, 14:52] +91 98258 57394: ઈ અચીંધા,  તું   અચેજી   તાણ   કર,
રૂભરૂ  મિલધા,   મિલેજી   તાણ   કર.

વાટ   ઓખી   ને   લમીં   હૂંધી   છતાં,
ઠેઠ  પુજધા,   તું   પુજેજી   તાણ  કર. 

હી    ગડા,   હી    રેંકડ઼ા    તોલા  કરી,
જોતરીંધા,     જોતરેજી    તાણ    કર.

ગામમેં     આયા    ત    મૂંકે     ખાતરી,
તો   વટે   વીંધા,   વિઠેજી   તાણ   કર.

હથ   ભલે   કેં   વટ   લમૂં   કંધા  ન'વેં,
તો  વટાં   ગિનધા,  ગિનેજી  તાણ  કર.

રાત   ડીં   વઇ   ઓટલા   જોરીં  જુકો,
ઊ   મિડ઼ે   હલધા,   હલેજી  તાણ  કર.

ભંધ   કર,    તોજો     ઉધારી   વેપલો,
રોકડ઼ા    ડીંધા,    ડિનેજી     તાણ   કર.

લુખ  લગેતી,  નાંય  મોસમ   તાંય પણ,
' પુષ્પ ' જીં ખિલધા, ખિલેજી તાણ કર.

                      --- પબુ ગઢવી ' પુષ્પ '
[16/04, 20:09] +91 98206 11852: સગપણ
********
ભટ આયા.
પરિયા પરિયા વાંચી સુણાયાં.
કિતકિતરા સગપણ  વતાંયાં.
પેઢાનુપેઢીયું જાધ કરાંયાં.

મિડે઼ ચઈ ગેડા઼ં તૅર મું ચ્યો:
હિકડો઼ સગપણ તાં રઈ વ્યો.

ભટ ત્યાં પરિયેમેં તાં નાંય.
મું ચ્યો:
અખરેંજો સગપણ.
અખર રોંધો.
ભેરો હલંધો.
                        ગુલાબ
[17/04, 19:39] +91 98206 11852: ટેમસર
*******
કાગડો નેં કાગડી
મારો બધેલા જગે ગોતે ગેડા઼ં અયાં.
કાનીયું ભેરીયું કરીએંતા.

કમ ડાઢો આય,
તાં ય વાંધો નાંય.

મિડે઼ ટાણે થીંધો.

મારે મેં કાગડેજા નેં કોયલજા બચ્ચા કિલબિલ  કઈંધા.

સારા ડીં અચીંધા.

કાગડા઼ તાં સમજુ જાત આય.

 ટેમસર સારાવાનાં થીંધા.
                                ગુલાબ
[23/04, 12:48] +91 99309 65357: કવિ માધવ જોશી "અશ્ક" કે સ્વરાંજલી

થેલો ભગલ મેં જોશી જંગલ મેં
અજ નાય હિત ન તો વિસાજે
માધુ કો કિત ન તો ડિસાજે.

ખણી કુલે તે કચ્છીયત કે, ભની હલ્યો હલકારો
કચ્છી ઐયું, કચ્છી મેં બોલું, વે કચ્છી ખિલ- ખીંકારો.
અજ નાંય.........

ગોત્યો સજે મુલક મેં, ગોત્યો બન્ની મેં ને થર મેં
ખાવડા, ખડીર મેં ગોત્યો, ગોત્યો ધીણોઘર મેં.
અજ નાંય...........

ભુજ, મડઇ, અંજાર મેં ગોત્યો, ગોત્યો મુંભઈ ભર મેં
હુવો ન હુત માતા જે મઢ મેં, હુવો ન નારણસર મેં.
અજ નાંય..........

સુનાં સુનાં ઐ મેળાવા ને મેફલ મેં સુનકાર
સુનાં ભેથ- ભજન- કાવ ને સુનાં કવિ ધરબાર
અજ નાંય..........

અજ તાં ન તો સુણાજે ઇન જે વાજે જો રિણકાર
"વસંત" અચી પે છાલ સુણી ને, કુંજલ જી કુંણકાર
વિસરો કીં? ન તો વિસરાજે
માધુ કો અજ નતો ડિસાજે.

રચયિતા અને ગાયક-  વસનજી શાહ "વસંત"
                                 9930965357
[24/04, 14:43] +91 98258 57394: ડો' વિગર પણ કીં વિજી વ્યા જેલમેં!
ડો'  હુવો   સે   તાં  વિઠા ઐં  મે'લમેં!

મૂર  પણ  ઇનકે   ફરક  લગ્યો  ન'વો,
ઇંઢિયેંજે      ને      તિરેંજે      તેલમેં.

સુર  જુકો   કઢધે   બુજેતો   મોરલો ,
ઊ    કલા    કેનીં     નતી'વે    ઢેલમેં.

ત્રાંભિયે  લા   હિત   સિકોંતા  ને  ઉતે,
સોન,    ચાંધી      પેરિયેંતા      ચેલમેં.

કીંક   તાં   ઇતરી  સમજ  હૂણી  ખપે,
પાણિયારે    તેં       કુરો'વે       હેલમેં !

મેલજા   ઢિગલા   હુવેં   મનમેં   છતાં ,
પિંઢજો     લેખો     કરીંતા      છેલમેં. 

' પુષ્પ '  લડ઼ધા 'વેં  જુકો  માભોમ લા,
ઊ    ખટી   વ્યા    આયખેજે   ખેલમેં.


                       ---પબુ ગઢવી 'પુષ્પ '


[08/07, 09:29] +91 98258 57394: જી સગેં ત જી
------------------

હિન વિગર ને હુન વિગર, જી સગેં  ત  જી,
ઝેર કે  સમજી   સકર,   જી  સગેં  ત  જી.

ઈ   ભલે   ચેંતા,  મિડ઼ે   આય   લાટ  પણ,
કીંક  તાં   હૂંધી   કસર,  જી  સગેં  ત   જી.

તેલ    ભેરી    ધાર   પણ     નેરણી   ખપે,
હિન  ઘડ઼ી પાછો  મ  વર, જી સગેં  ત  જી.

કાં   સિભે  કાં   વેતરે ,   આય   ઇન  મથે,
સૂઇ  ને   હથમેં   કતર,   જી  સગેં  ત  જી.

સાવ  ખોટે   ખ્યાલમેં,   ભેપિતો   મ   ભન,
ગામજી  તો  તેં   નજર,  જી  સગેં  ત  જી.

મીં   વસે   સચરાચરો   આય  આસ  પણ,
નાંય  કો'  અભમેં  વડર,  જી  સગેં  ત  જી.

યાધ   રખ,  ઘા   કેર  કેં,  પુઠ  મથે   અચી,
પણ, ગિલા ઇનજી  મ  કર, જી સગેં ત જી.

નાંય કો'  હિન  રોગ જી   અજ  તઇં  ધવા,
તું  જ  તોજો   ડાગધર,  જી  સગેં  ત  જી.

' પુષ્પ ' અજ  પીધે  વિગર  ચટ  થઈ  ફિરે!
યાધ જી   હૂંધી   અસર,  જી  સગેં  ત  જી.

                            ---પબુ ગઢવી 'પુષ્પ '
[08/07, 09:58] +91 99090 71588: મીં અચી વ્યો !

પુસજા  ભલા  ધિલ  ભરે,મીં અચેતો,
કારાયલ  કળા કરે, સીમ મેં નચે તો.

ધરા  સજી  કે ખેડી,  ખેડુ   થ્યો રાજી,
સુધારે ગિણે માલક ભિગડેલી બાજી.

મુલક મેં રાજીપો, રાજી  થઈ મચેતો,
પુસજા ભલા  ધિલ ભરે, મીં અચે તો.

ખેડુ  વિજે બિજ - થિયે વિજ અભ મેં,
ભરોસો આય ખેડુ કે,  ઇનજે રભ  મેં.

કામાય  કીં   જો  કીં,   નેર્યો  રસે તો,
પુસજા ભલા ધિલ  ભરે,મીં અચે તો.

ધરા કંઘી  ધાંઈં , કળશિયું   ભરે  ને,
મોજ કરભો તરા જે પાણી મેં તરે ને.

ઇંઘર-ઇંઘર લઠ-સત રંગ જી રચેતો,
પુસજા ભલા ધિલ ભરે,મીં  અચે તો.
                     ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત '
[09/07, 09:00] +91 99090 71588: અભ  વરસેતો   !


અભ  વરસેતો  ,ઝરમર ઝરમર ,

મીં    જી  વાછટ ,  ફરફર ફરફર.


મીં    જા   મામા   રતા ,  મતારા,

ડિસજેં  ન  વડર મેં ,  મૂંકે   તારા.


પન    કુછેંતા,   મરમર   મરમર ,

મીં  જી   વાછટ ,  ફરફર   ફરફર.


'વોંઘડી '   સટ   કઢે   ને  ભજેતી ,

'પાલરધૂને ' મેં  વિનીને  છણેતી.


હેલ્લારો  નચેતો ,સરવર સરવર ,

મીં  જી   વાછટ ,   ફરફર  ફરફર.


સીમ ડુલેટી ,વિજ  ખિવેતી ધોરી,

બંધી ગિડી  આય, રેશમજી ડોરી.


'કાન્ત' મિલે તો,મનભર મનભર,

મીં   જી   વાછટ ,  ફરફર  ફરફર.

                      ***

-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત'

(*વોંધડી -પુંઅરેશ્વર  પાસે આવેલી

નદીનું નામ છે. *'પાલરધૂનો- આ

નદીમાં આવેલો  ધોધ છે.)

અસાંકે પુસાય !

ધરા  તેં  વસી નેં , અસાંકે પુસાય,
વડર  તેં  ધસીનેં, અસાંકે  પુસાય.

વિછોડા વિજેતો, કુલા હી કુસોજો ?
મતારા   મચીનેં, અસાંકે  પુસાય.

તરા ને નધિયું,  નિમાયી  ફિરેંતા,
સમંઘર  ભરીનેં , અસાંકે  પુસાય.

મિણીતેં   વસેંતો  ભુરાંટો   થઈને ,
ભુજ કે   જલીનેં ,  અસાંકે  પુસાય.

કુરો  વેર તો સેં કયો , સે  ચઈ  ડે ?
મિઠા તું   ખિલીને, અસાંકે પુસાય.

ભુજીયો - હમીરસર  તો કે  ઘુરેંતા,
ગલે  સેં મિલીને , અસાંકે  પુસાય.

અષાઢી ગજણ હી ,ગજેતી કડૂણી,
કડાકા   કરીનેં,   અસાંકે    પુસાય.
                   ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત '

[02/07, 00:16] +91 76982 07988: *મોબાઈલ કુરો કેં ?*

ખાય   વ્યો,  એ  ખાય વ્યો,
મોબાઈલ મિડ઼ે, ખપાય વ્યો.

મેધાનેં    મેં     શોભેં   એડી
રાંધે  કે,    રાંધ   રમાય વ્યો
ખાય   વ્યો,  એ  ખાય વ્યો,
મોબાઈલ મિડ઼ે, ખપાય વ્યો.

રાતું સજીયું  જાગાય કરે નેં
પ્રો,  સજો,   ગિડકાય  વ્યો
ખાય   વ્યો,  એ  ખાય વ્યો,
મોબાઈલ મિડ઼ે, ખપાય વ્યો.

બખ   વિધાં   તે  જુવાનિયા
એડેં   કમેં  કે   કરમાય  વ્યો
ખાય   વ્યો,  એ  ખાય વ્યો,
મોબાઈલ મિડ઼ે, ખપાય વ્યો.

મિલી  કરે  ને  વધ્યા તે, એડેં,
સબંધે  કે,  પિડ઼ ચબાય વ્યો
ખાય    વ્યો,  એ  ખાય વ્યો,
મોબાઈલ  મિડ઼ે, ખપાય વ્યો.

શરીર અને મન જી તાકતજી
ગાલ  તેં  પાણી  ફિરાય વ્યો
ખાય    વ્યો,  એ  ખાય વ્યો,
મોબાઈલ મિડ઼ે, ખપાય વ્યો.

ચંચલતા   કે   પોખે   મનમેં
ચિત્તડે   કે   ભાટકાય   વ્યો
ખાય   વ્યો,  એ  ખાય વ્યો,
મોબાઈલ મિડ઼ે, ખપાય વ્યો.

*હરેશ ગઢવી-કાઠડા કચ્છ*
[04/07, 08:02] +91 76982 07988: *વરસાધ*

કારો કારો ઘોર, ઘેરાણો

તપલ તિડકો, છમલે ફેરાણો

ગજણીયો, રાંકસ ખારાણો

વિજ સેં, ગગન ઉભો ચિરાંણો

છંઢા, ડુવેં ખીર ડોવાણો

ખીડુ અખમેઁ, ધોધ ભરાણો

પશુ પખી, ન હરખ સમાણો

ડેડર કંઠે, ડ્રાંઉં ડોરાણો

મીં જો મામો, ધરા છવાણો

મોરલીયે મલ્હાર ગાવાણો

તરા તરાયું, છિલક છિલાણો

ટાબરીયે જો મન રંગાણો

લિખ્યે વિગર મું નાંઈં રોવણો

પર્કર્તિ જો પ્યાર પુરાણો

સમજે ઉ તાં જગ કમાણો

#હરેશ,ગઢવી_કાઠડા,કચ્છ#


[25/04, 15:44] +91 98206 11852: લટઈ
******
હિકીયાર ચૉ લટઈ !
બઈયાર ચૉ લટઈ!
ખિલી ખિલી આંઉં તાં ખટઈ.
                   આંઉં તાં ખટઈ.
તૉ વટા સુણેજી સિકતાં વધઈ.
                      સિક તાં વધઈ.

જોત મિંજા જોત તાં પ્રગટઈ,
આંઉં મિંજા આંઉં તાં હટઈ.

હિકીયાર ચૉ લટઈ!
બઈયાર ચૉ લટઈ!
મિલી મિલી આંઉં તાં મિલઈ!
મું વટા સજે સજી મું કે તેં જટઈ
        આંઉં લટઈ, આંઉં તાં ખટઈ.
                      ગુલાબ
[01/05, 08:00] +91 98258 57394: કિતે પણ જડેં   માણસાઈ     ધુખેતી,
ધુખેંતા   ભલા  ને  ભલાઈ     ધુખેતી.

જડેં    કૂડ઼   ભીરી   સચાઈ    ધુખેતી,
તડેં   સત   ભવેંજી   સગાઈ   ધુખેતી. 

જિરા માલ સામાન ધુખધો ત  હલધો,
હિતે    આયખેજી    કમાઈ     ધુખેતી.

કુટમમેં     જડેં    વેર   વાંધા    હુવેંતા,
ધુખે     વારસો,    વારસાઈ     ધુખેતી.

ડુકારી     હવાસેં    લગી    આગ  તેંમેં,
ધુખેતો     તરા    ને     તરાઈ    ધુખેતી.

અને  આગ  આડી  હલેતી  ત  સમજો,
ઉતે     કોકજી      ખોંચરાઈ     ધુખેતી.

ડિસો,  'પુષ્પ '  ભોરા   ભનીંને   ફિરેંતા,
રખે,   અજ   ઇનીંજી   લુચાઈ  ધુખેતી.

                     --- પબુ ગઢવી 'પુષ્પ '
[03/05, 18:08] +91 76982 07988: ચરભમ કેર ?

થીએ  મળે  હથો  હથ,
તાંય રૈ  વને એ ચરભમ
શિયારે    ખથો     હથ,
તાંય ચૈ વને એ ચરભમ

ચાકરાઈ  થીએ  મળે,
અગાડી         પછાડી
તાંય      કીક      શંકા,
જ  રૈ વને એ ચરભમ

ખાધો ખપે ગડો  ખણ,
ને ખપે  મણી  નો પેલા
જ કમ ટાણે લગે ડંભ,
ત એ ખરો જ ચરભમ

રડીયું   કરે   ને   ફરિયો,
ખણી   ગને     મથે   તેં
ને ગરજ  ટાણે ગુલીયો,
જ થઈ વનેએ ચરભમ !

વડો  ભા,  ને  માં  પે,
કાકા, ડાડી  ખપેં પ્યા
પ માન જી હણોહણ,
કરે વેઠો  એ ચરભમ.

ડખારે    એ   સડ  જો,
નાલો તાં  આય  જેવીર
ખરેખર જો ચાગલો એ,
આય  મ્ણીજો  ચરભમ.
[05/05, 10:36] +91 99090 71588: ખિલી  ગિન  !

પખીડા    ઉડૅતા ,  વલા  તું   ખિલી  ગિન !
ખિલીને   ધરા   કે ,મિઠા  તું   મિલી  ગિન  !

ખિલેં   તો ,  સુઠો  તું   લગ઼ેં  તો   મિણી  કે,
પિરભ  હી   ખિલેજો , ઝપાટે  છિલી  ગિન.

પિરોજો    વધાણી    મિલેતી     હવા    કે,
છડીને  મિડ઼ે  કમ, સજણ  તું  ટિલી  ગિન.

અયો   કીં    પુછી    ને ,  પગેં  પો  વડૅ  કે ,
ખિલીને  ખુશી  કે  નજર મેં    ભરી   ગિન.

ખિલે    ઉ    પુજે    તો  સરગ  જે   કિનારે,
ઉદાસી    અચેતી    ઝપાટે    સિરી  ગિન.

ભલેં   ભા   અચાંતો ,  ઉભા  રો   ખિલીને ,
સબધ   જી  સવારી ,   નિરાંતે  કરે  ગિન.

મિંજારા    વિઠો    રો ,  ભનાયે  કવિત  કે,
ગઝલ  મેં   મુંજારો  તું   બારા  કઢે  ગિન.
                        ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત '
[06/05, 14:21] +91 98206 11852: ગાલ ગાલમેં
ખણજે ન ખઈયો.
ટાણે તે ચૉ તું
હઈયો હઈયો.

અભમેં ડિસનેં
ઉડેતો વઈયો.

સીમ સુહાગણ
ધોડે઼તો સઈયો.

માપજો આય માન,
હઈયો હઈયો.
                       ગુલાબ
[11/05, 18:40] +91 98206 11852: ભલો થીએ
*********
કિતક કોક તૉકે સામો મિલે,
કિતક કોક તૉકે સામો થીએ,
     તૅર તું કૂડી ન પૉજેં,
     તૅર તું ધૂબાકેસે ચૉજેં:
ભા, તૉજો ભલો થીએ.
મિઠા, તૉજો ભલો થીએ.

કિતક કોક તૉ ભેરો ખિલે
કિતક કોક તૉ મથે ખિલે,
      તૅર તું તપી ન વૅજેં.
      તૅર તું ખિલીનેં ચૉજેં
     ભા,  તૉજો ભલો થીએ.
    વલા, તૉજો ભલો થીએ.

          ગુલાબ
[12/05, 07:43] +91 98210 49267: *ઇં કરિયાં*

મૂંજો હલે ત ઇં કરિયાં,
 ધુસમણકે પ પ્રેમ કરિયા

પિંઢજો જીંકી થીએસે,
 પ બેંજો કુસડ઼ ક્ષેમ કરિયા

પ્રેમમેં જ વિઞેતો વખત, 
 બ્યો ભલા ચો કીં કરિયા?

પ્રેમ વે ખોટો સે પ ધજ,
 મિડ઼ે આંજી જીં કરિયા

મૂંજે પ્રેમજો હી ઇલાકો, 
 અચ તોકે હાકેમ કરિયા

પ્રેમજે પારસમણીસે,
 મિણી ધાતુકે હેમ કરિયા

મૂળ રચનાઃમદનકુમાર અંજારિયા ‘ખ્વાબ’
અનુવાદઃ પ્રભુલાલ ટાટારીઆ ‘ધુફારી’

*એમ કરું*

મારું ચાલે તો એમ કરું,
  દુશ્મનને પણ પ્રેમ કરું

પોતાનું જે થાય તે,
 પણ બીજાનું ક્ષેમ કરું

પ્રેમમાં જ વિતે છે વખત,
 બીજુંતો કંઇ કેમ કરું?

પ્રેમ તો નકલી પણ સારો,
 બધું તમારી જેમ કરું

મારા ઇશ્ક ઇલાકાનો,
 આવ તને હાકેમ કરું

પ્રેમ પારસમણી થકી,
 હર ધાતુને હેમ કરું

– મદનકુમાર અંજારિયા ‘ખ્બાબ’
[12/05, 08:46] +91 98206 11852: ત્રવાટેતે
××××××××
ટિપ સારેનેં,
મુરત નૅરેનેં,
ફાકડો઼,ડિસાસુર,કમૉતા,
ગિરોણ
મિડે઼ સલટ કરનેં,
આંકડિ઼યા ભીડેનેં,
ત્રવાટેતે ઉભા વા.
અચીંધલજી ખૅર ન વી.

નીંચી નજર કરે,
અખીંએંમેં અમી ભરે,
સંત ઉતાનું વટાણા.

મિણી અપસુકન નમી પ્યા.
પગેં લગા.

સંત હીંયારી ડિનાં.
ભલો કઈજા,
ઈતરો ચઈ ઇગિયા‌ સિધાર્યા.
                      ગુલાબ
[13/05, 16:55] +91 99090 71588: મંગો  તા  ?

ડુખ  મેં  પડખે  ઉભા વા , ભધલે  મેં  જાન  મંગો  તા ?
નુગણાં  ચઈને ,  કચ્છ  વટા  ખોટો   માન  મંગો  તા ?

અસાં પણ  માડુ  અંઈઓં  પે, સચો -ખોટો  બુજોં  પ્યા,
મેણાં -ટોણાં  ડઈ -મિઠડે    વતનજી   સાન  મંગો  તા ?

અચો, આવકાર ડીબો ,કાયદે -કાનૂન જો પાલન કર્યો,
ભાન  ભુલો  તા  અંઈ  ને  અસાં  વટ  ભાન   મંગો તા ?

રેડ  ઝોન મેં  અયો , ચિંતા  જો વિષય  ત આય ભલા,
તોયે  મંજુરી  વિગર અચો , કચ્છ વટા પ્રાણ મંગો તા ?

અસાંજી ચાલી  ડિયેં  જિ સાધના ,મ તોડી જા મુંજા પે,
સરગમ  વજે  ન  ભરાભર  તોયે  કુલા તાન મંગો તા  ?
                                    ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત '
[22/05, 10:25] +91 98206 11852: થોડો઼ થોડો઼ બુઝેંતા,
ઉ જિજો જિજો કુછેંતા.

જિજો જિજો બુઝેંતા,
ઉ થોડો઼ થોડો઼ કુછેંતા.

થોડો઼ થોડો઼ પામેંતા,
ઉ જિજો જિજો લુછેંતા.

જિજો જિજો પામેંતા,
ઉ જિજો જિજો લુછેંતા.
                                ગુલાબ
[22/05, 11:29] +91 98258 57394: માડુ માડુ જી ઓળખ , કરાય ડિને તું કોરોના‌,
ભલા અને ભુછડા કેર ? સે તારે‌ ડિને તું કોરોના.

કિતરેં કે ડાન ને પુન, કરીધા કરે ડિને તું કોરોના,
ને અઈં સ્વાર્થી જીવ સે,વતાય ડિને તું કોરોના.

ભુલેલ સંસ્કૃતિ કે યાદ , કરાય ડિને તું કોરોના,
કુટુંબ કબીલે કે ભેરા કરે,મલાય ડિને તું કોરોના.

સમજે ન કેંજે‌ પે નો,તેંકે સમજાય ડિને તું કોરોના,
મુણસે જેડેં મુણસે કે, ઘરમેઁ વેરાય ડિને તું કોરોના.

સચી  માનવતા જે રસ્તે તેં , વારે ડિને તું કોરોના‌,
અને કિતરે કે લુંટ પાટ, કરીધા કરે ડિને તું કોરોના.

જનાવર  નિર્દોષ જાત કે,છોડાય ડિને તું કોરોના‌,
*"રમેશ"* માડુકે કુદરત જો ખોફ,વતાય ડિને તું કોરોના‌.

                     રમેશ.એ.કાનાણી-(કાઠડા)
[22/05, 12:31] +91 98206 11852: વૈશાખ
*******
સિજ અખિયું લાલંલાલ કરેતો,
રતો પીરો થીએ તો.

હકિયાર કેસૂડા થકાંયાં.

હાણે ગુલમૉર પૂર પ્યા અંઈં.
રતોરતો  ખિલેંતા.
સૂરજ દેવજા ચારા કઢીએંતા.
દેવ દેવતા વારેજી તપેતો.

ગિરમારો પીરો પીરો
કકરીચારો કરેતો.

સિજ ઉગે ઉલથે
ફુલેંકે મીઠિયું ભરેતો.
                         ગુલાબ
[10/07, 18:02] +91 99090 71588: ગઝલ !



અચીંઘો  હરખ  સેં , મતારો  થઈને ,

છડી  નેં  ન  વેંધો ,  ધુતારો  થઈને.



ભલેં  ભા , ચઈને  સધાર્યો  ખુસીસેં ,

ધરા  તેં   ન રોંધો    છટારો  થઈને.



વધાઈ  હરખજી , ગિનો પે અસાંજી ,

ખુલી વ્યો  ખલક તેં ,પટારો થઈને.



વસે  હી ,રસે  હી ,સટ  કઢે  કિડાંનું ,

તરા  કે  ભરી   ડે ,  ભટારો  થઈને.



ચડાયો  લપઇ નેં ,ચુલે  કે વધાયો,

હમીસર  પુસેતો , ધ્રુ તારો   થઈને.

                     ***

-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત '
[14/07, 11:48] +91 90164 93695: જીયણકે જૅરી સૉભતજી
મજા ગિનધે  આવઈ ખપે
મૉત વિટાય મૉભત કરેજી
રજા  ગિનધે  આવઈ ખપે.

સભરસેં સુણે સચકે ઍડી
સભા ભરીંધે આવઈ ખપે
સતજા પારખા ગિનધલેંકે
સજા ડીંધેય  આવઈ ખપે.

ધુસમણ ઘરેં ધિલધારીજી
ધજા ખૂણીધે આવઈ ખપે
સિજ ઉલે કો ઘરજો તિત
સિંજા કરીંધેય આવઈ ખપે.

અમૃતાબા ડી. જાડેજા- તુંબડી
[02/08, 10:46] +91 99090 71588: ગઝલ !

કુડા  કમ  કર્યો  તા લિકીને અસાંનું,
જિરકલી જલ્યો તા,લિકીને અસાંનું

કુછાયો  મિણીંકે , હરખસેં   ખિલીને,
કસાલો  ભર્યો તા, લિકીને  અસાંનું.

પગર કીં થિયે તો, વધાણી સુણીંનેં ?
જુવારી  ડર્યો  તા,   લિકીનેં અસાંનું.

ભૂરાંટા થિયો પ્યા,  ડિસીનેં  વડરકે,
ભજીયા તર્યો  તા,  લિકીને અસાંનું

ઉગોંણે  અચેતી, સભધજી  સવારી,
ગઝલ કે ધર્યો તા, લિકીને અસાંનું.
                    ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત'
[02/08, 14:48] +91 79847 30511: *કિડાં વિઞોં?*
😂😂😂😂
-------------------
*પિંઢજા થીંએં જ વૅરી ત કિડાં વિઞોં?*
*જ અમરત થિઇપૅ જૅરી ત કિડાં વિઞોં?*

*નજર જા નૂર સમજી નેરીંયોં જિનીકે*
*ઊ કૉડા કઢી નેં નૅરીં ત કિડાં વિઞોં?*

*ન'વોં નિપટ ગાફલ છતાં ઈં પણ ભને*
*ઘર જા જ ઘર મેં ઘેરીં ત કિડાં વિઞોં*

*ઘી ખિચડી જીં ગડલ હૂંવેં હીંઆં જેંસેં*
*ઊ ભુલેં અસાંજી સૅરી ત કિડાં વિઞોં?*

*વૅવાર મેં વિશ્વાસ કૅણૂં પે, મિણે કરીં પ્યા*
*જાની પિંઢજા ટૂપી ફેરીં ત કિડાં વિઞોં?*

✍✍✍
*નેણશી ભાનુશાલી "જાની"*
[03/08, 09:14] +91 99090 71588: રક્ષાબંધન  !

ભા -ભેણ  જી  હુભ જી વઘાણી, રક્ષાબંધન !
નિપટ  ચોખી  ને ચુટી કમાણી રક્ષાબંધન !

લિકબુચાણી  રમે  પઇ   રક્ષા,  મનોમનમેઁ,
ટિકો   કિપાર  તેં   રુચે  પ્યો, જન્મોજન્મમેં.

ભા-ભેણ જી અખિયેંમેં  રમાણી,રક્ષાબંધન !
નિપટ ચોખી ને ચુટી  કમાણી ,રક્ષાબંધન !

ગજી   હલ્યો ગોઠ  સજો ,ભા રક્ષા કેં ધારણ,
ભઈલા તું   અંઇંએં ,  ભેણ  જો સચો નારણ.

ભા-ભેણ   જે   ધિલમેં  સમાણી, રક્ષાબંધન !
નિપટ ચોખી નેં  ચુટી  કમાણી, રક્ષાબંધન !

પેડો -સાટો -જિલેભી ,  અજ   હિત   લેર કરે,
રક્ષા  બંધે   ભેણ , ભા   જો  મોં  મિઠે સેં ભરે.

આય  શૂરવીર  નાંય  નિમાણી ,રક્ષાબંધન !
નિપટ  ચોખી  નેં ચુટી  કમાણી,રક્ષા બંધન !
                           ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત'
[05/08, 23:14] +91 98693 95675: *ન ખેં, ન કેંકે ખારાઈયેં*
   *ઇ નાણાં તા લેકાઇયેં,*
*ભર્યા પેઆ અંઈ નેસ,*
       *તોય નતા નાઇયેં....!*
*ગજ્જર હલાયા ગાઁય લા*
      *ઇ પેંઢ વેઠા ચબાઈયેં,*
*ગાભો બધી ખીલે તે,*
       *ઇ પેંઢ પેઆ ધાઈયેં......!*
*ધમ બપોર જો ઘળે વગરજા*
      *ઇ પ્રભાતિયા પેઆ ગાઈયેં,*
*વને જ ઇ મંધિર તે ત*
     *જોડા બેં જા પેઆ મિટાઇયેં.....!*
*સબંધ ન નડે કોય એનીકે*
     *નતા પેંન્ઢરૂ સુતક મેં નાઇયેં,*
*કોન્નું ખણેતા ઇ પેંઢ,*
     *ઠાન્ઠળી બેંકે પેઆ જલાઈએ...!*
*કેંજ્યુન્ક ખણે કાઠીયું*
    *કેંજાક છેણા પેઆ ટપાઇએ,*
*મહારાજ ઈ લોભીએં જો ધન,*
        *પોય ઘુતારા જ ખાઈયેં.....!*
[06/08, 11:13] +91 90164 93695: રૂંગેંજાય ઘણેં રાગ઼ વેંતા
હિકડા ડુખજા નૅ વરી
સુખજા પ ધાર હુવેંતા
ઈ રાડ કિડા કરીયેંતા....
નાં નતા ડીંયેં ઈં કેંજા
ન ત વૅરીયેં કિતા ત
વલા ઘણેં ડીંયેંતા પ
ઈ રાડ કિડાકરીયેંતા....
મિણી ભેરા ભિરેંતા
પાણીજે સુભાભજા
મનજો ભાર ખણેંતા
ઈ રાડ કિડા કરીંયેંતા...

   ઈ રાડ કિડા કરીયેંતા...

અમૃતાબા
[06/08, 11:16] +91 88666 04006: સફર મેં અઈંયાં.
-------------------
સફર મેં અઈંયાં સભર મેં અઈંયાં,
માલિક જે ઈન  મિંધર મેં અઈંયાં.

અઈંયાં ફકીર  હિન  ખલક  મથે,
ઈન ફકીરી જી ફિકર મેં  અઈંયાં.

નઈંયાં પિંઢ નું બાર ક ધરા નું ધાર,
ઉન સામડે જી સફર મેં  અઈંયાં.

વજેતો જુકો જીયણ જો જંતર,
ઉન જંતર જે  અંતર મેં અઈંયાં.

આય નામગો વડો જિન નગરી જો,
ઉન અગમ નાં જે નગર મેં અઈંયાં.

કેંકજી નજર મેં ભલેં  નતો ભાસાં,
"અગમ"પણ ખુધાજી નજરમેં અઈંયાં.

આસમલ ધુલિયા"અગમ"
[11/08, 08:24] +91 98207 88440: *પ્રભુ*
સિભુજો નજારો નેરયો પ્રભુ,
મંધિરજે સામેજી  ઓથમે,
ઉભા  વા  માંડુ લેન મે,
વાટ કેકજી નૅરીધા  વા.

મથાનું  મીં ધબ કઢે તે ,
પલરધાવા  ઉભા થરથર, 
 નાય   કે   વટ   છત્રી,
આય   ઇનગયા  ટૂટલ,

ત હકડૉ કીટલી વારો અચેતો,
ડીધો  વિનેતો ચાય કપ કપ,
ઢુક ઢુક માડું પીધા રેતા,
અંતર  આરસીવાડ  ડીધા રેતા,

સજન ચાય ડઇ હલયો વિનેતો,
માંડુ  મડે  વીખરજે   વિનેતા,
જ્યંતી ચે પ્રભુ,કેકે ઠામ ભરેને,
ત કોક  ઢુક  ઢુક  લા  લુંછેતા  !
       જ્યંતી છેડા
(અજ્જે સિભુજો સીન )
[21/08, 09:07] +91 98206 11852: અંઈં ચૉયો
~~~~~~
આં વટે મિણીયા જુની ચીજ કઈ આય ?

છત્રી ?
આરામખુરશી ?
ઘરવિખરી ?
વડીલેંજો ઘર ?

ના રે ના.
ત પોય ?
ચાંધીજા પાંચીયા?
ના રે ના.
આંજો શરીર ?
ઠીક ઠીક.
પણ અનાં જુની ચીજ તાં રઈ વઈ.

ત સુણો..
મિણીયા જુની ચીજ તાં..
અનંત કાળથી..
પાંજો આતમા આય.
                               ગુલાબ
[21/08, 09:25] +91 88666 04006: (સંગર)

પનારો પ્યો પરસેં.
--------------------
મોભત જે મેધાનમેં, બાવર ઉગી પ્યા બરસેં,
ધિલ ચૅ ધિલાવર લા,પ પનારો પ્યો પરસેં,
પરાયા ન થ્યા પારખૂ,પિંઢજાજ વર્તેયા વૅરસેં,
વગ વીંખજી વગડે થ્યો,સબંધ ન રેયો કો સીમસેં,
   હીંયું નતા ડીંયે હુમ્ભસેં,
   જુરીને જુકી પિઈ જિંધ.

જૂરીને જુકી પિઈ જિંધ,જીયણ ન રેયો જિંધમેં,
ટુટી થ્યોસેં ટુકર,ધડ નીચાં નેં અખીયું અંભમેં,
હારી વ્યોસેં મિઠી હામ,જગજે હિન જિકરમેં,
સુર ફિટા મૂંજે સાજ જા,ઠાં ફિરી વ્યો ઠિકરમેં,
   જોસ ન રેયો જિગરમેં.
   હરોરી થ્યોસેં હેકલો.

હરોરી થ્યોસેં હેકલો,હીંયેમેં ન રિઈ હાંમ,
વાટું થઈયું વિસમ્યું, ધરા તેં ન રેયો ધામ,
જિગરી તોડયો જિગર,નેં ઉરમેં ઉથ્યા ઉધામ,
ભજી ભજી કિડાં ભજાં,ઠાઉકો ન રેયો કિતે ઠામ,
"અગમ"ચેં રેયો રિડેમેં રામ.
અરધાસ સુણજેં ઈશ્વર.

આસમલ ધુલિયા"અગમ"
[22/08, 07:31] +91 88666 04006: ઉધારો ગિનાન,
------------------
ઉધારે ગિનાન સેં મ ભન ગિનાની,
અલખ જે ઓટલે,રૉ  અગિનાની.

ખાલી  કરે  વિજ  તૉજો ખોરીયો,
ભની  કરે  તન સેં  નિપટ   તાની.

ગિનાની તા હિતે  કઈક  ગુમેંતા,
બધી કરે  ભતો  નેં ભીરી ભાની.

ઉધારો  ગિનેલો  ઉલારે  વિજ,
ઈનજી  કમ  ન  અચીંધી કાની.

ઊંનુ  ઉતરીને  ન્યાર  અંતરમેં,
નૂર  જરેતો  નગરી મેં  નામી.

તૂરીયા મેં વિઞી નેં  માર  ટુબી,
"અગમ"છડે ભિંધા નેં ભઈમાની.

આસમલ ધુલિયા"અગમ"
[22/08, 08:24] +91 98210 49267: *મનડા વિંનેં મરી*

મનડા ! વિનેં મરી,
મુસાફર,
મન તું વિંનેં મરી !
કીં ન અચીને ફરી.
મુસાફર......

બેડી વારા નાખુઆ તું,
કીંય ઉકરનેં તરી ?
મુસાફર......

ધોલત ધુનિયા,
કમ ન અચીંધી;
બધને કેડી ભરી ?
મુસાફર......

બધી સગો સે,
બધજા આંઈ,
હિત ન અચીંધા વરી
મુસાફર......

બોલે રતનબાઇ,
વિનતી;
આંઇ દરસન,
ડીજા હરી !
મુસાફર......

કવિયત્રી- રતનબાઇ
[22/08, 11:17] +91 99090 71588: મિચ્છામિ દુક્કડમ !

કરે    ડ્યો  માફ, મિચ્છામિ  દુકડડમ,
ધિલ રે     સાફ,   મિચ્છામિ  દુક્કડમ.

નમાઇયાં  મથો,  અજ  આંજે  પગેંમેં ,
કઢે  વિજજા બાફ ,મિચ્છામિ દુક્કડમ.

વિઘન  હરે- અખ   ભરે   નિણાઇ  સેં,
તપ જો રે  તાપ, મિચ્છામિ દુકડડમ.

નીથ ભધ- માની અધ,સમજે  ગ઼િનોં,
કઢે  વિજોં ડાપ , મિચ્છામિ દુકડડમ.

રિધ  સિધ  મિલે  મિણીંકે, ઘુરાંતો પે, 
કર્યો પ્રભુજા જાપ,મિચ્છામિ દુકડડમ. 

સુજન  જી  સોબત  સેવીં, વડા થિયોં,
તડે ઘરઘા પાપ, મિચ્છામિ દુકડડમ.

પાર   પુજણૂં ,  હુન પાર આય  ભલા,
ફૂડ મેં   કર્યો કાપ,મિચ્છામિ દુકડડમ.
                        ***
-કૃષ્ણકાંત ભાટિયા 'કાન્ત'